FSC CHAIN OF CUSTODY - CoC

(Koruma ve Gözetim Zinciri)

YÖNETİM SİSTEMİ

CoC (chain of custody) yönetim sistemi nedir?

• CoC – Koruma ve Gözetim Zinciri, ham maddenin ormandan tüketiciye ulaşana kadar ki; işleme, dönüştürme, imalat ve dağıtım gibi tüm başarılı safhalarını içine alan bir yönetim sistemidir.
• Müşteri perspektifiyle bakıldığında, firmada CoC standartlarının uygulanıyor olması firma tarafından bu aşamaların başarıyla yerine getirildiğinin bir taahhütüdür.
• CoC’yi ISO 9001 ve benzeri yönetim sistemleri ile benzeştirebiliriz. Ancak orman ve orman ürünleri üreten, kullanan ve tedarik eden firmalara yönelik hazırlanmış bir standart olduğunu unutmamak gerekir.

FSC kimdir? Nasıl ve ne zaman oluşmuştur? Üyeleri kimlerdir?

• FSC, uluslar arası Forest Stewardship Council örgütünün baş harflerinden oluşmaktadır.
• Dünyada bağımsız ve akredite CoC programlarını (belgelendirmesi) yürüten, bünyesinde farklı kesimlerden gelen çevre ve sosyal örgütlerini, ahşap ve orman ürünleri konusunda faaliyet gösteren firma temsilcilerini, bazı ahşap birliklerini, orman ürünleri belgelendirmesi yapan kuruluşları barındıran kar amacı gütmeyen bir sivil oluşumdur.
• Ana kuruluş amacı tüm dünyadaki orman kaynaklarının doğru şekilde idare edilmesini sağlamak, bununla ilgili metotları belirlemek, standartları tarif edip bu standartların dünya genelindeki orman endüstrisi şemsiyesi altına giren tüm kuruluşları kapsayacak şekilde uygulandığını bağımsız ve akredite kuruluşlar vasıtasıyla denetlemek ve izlemektir.
• FSC’ nin ilk oluşum tarihi 1990’lara dayanmaktadır. Bir grup ahşap üreticisi, kullanıcısı, çeşitli çevre ve sosyal sivil toplum örgütü temsilcilerinin bir araya gelmesi ile ilk toplantısını California, ABD’de yapmıştır.
• 1990–1993 arasında geçen sürede, bütün türlerdeki doğal ormanları kapsayacak, dünya çapında bir belgelendirme ve akreditasyon sisteminin ve bunlarla ilgili standartların oluşturulması ve geliştirilmesi sağlayacak çalışmalar yapılmıştır.
• Merkezi ve sekretaryası Bonn, Almanya’dadır.

FSC belgesinin faydaları

• FSC belgesi sayesinde FSC markasını ve etiketlerini kullanma hakkına sahip olmak ve bu şekilde ürünlerin yasal ve iyi idare edilmiş kaynaklardan geldiğini gösterebilmek.
• Mevcut orman ürünlerinin yasal olduğunun göstergesi
• Uluslar arası tanınma ve prestij göstergesi
• Gelecek nesillere ormanların sağlıklı bir şekilde devredilmesi

FSC belgesi ne demektir ve kimler bu belgeyi vermeye yetkilidir?

FSC belgesi, orman ürünleri üreten, işleyen, dağıtımını yapan veya dönüştüren bir firmada CoC (koruma ve gözetim zinciri) yönetim sisteminin uygulandığını göstermek amacıyla FSC tarafından akredite edilmiş, bağımsız belgelendirme kuruluşları tarafından ilgili FSC standardına göre yapılan denetimler sonucunda firmaya verilen belgedir.

FSC Koruma ve Gözetim Zinciri Sisteminin Uygulama Aşamaları

Kritik Kontrol Noktaları (KKO) CoC yönetim sistemini uygulamak isteyen bir organizasyonun ilk yapması gereken bütün kritik kontrol noktaların öncelikle tespit etmektir. KKO, belgeli ürünlerle belgeli olmayan ürünlerin birbirine karışma risklerinin olduğu noktalardır. Bütün bu noktalar kontrol altına alınarak karışımın olmayacağı garanti edilmelidir. KKO genellikle aşağıdaki hususlarda oluşabilir:

• Ham madde satın alımında
• Mal kabul (girdi alım kısmı)
• Üretim kontrolü
• Bitmiş nihai ürün stoklarında
• Satış kısmında

Kritik kontrol noktalarında oluşabilecek bu karışımı önlemek için ürün tanımlamasını yapmak, uygun dokümantasyon yapısını oluşturmak ve personelin ihtiyaç duyduğu eğitimleri sağlamak gerekmektedir.

Ürün Tanımlama

• Belgeli ve belgeli olmayan ürünlerin birbirlerine karışmasını önlemenin en kolay yollarında biri ürünün net olarak kimliğinin tespit edilmesi ve tanımlanmasıdır.
• Belgeli ormandan/kaynaktan gelen ürünlerin net olarak tanımlanmalı ve bununlar ilgili metodu gösteren ve kontrol eden bir prosedür oluşturarak.
• Belgeli bir kaynaktan gelen bitmiş veya halen üretilmekte olan ürünleri izlemek için özel bir izleme/kodlama sistemi oluşturarak.
• Üretim akışı esnasından belgeli olan veya olmayan ürünler üretim bandın fiziksel bir yola veya zamanında ayrıştırarak.

Dokümantasyon

 Dokümantasyon CoC sisteminin en temel parçalarından biridir.

• Satın alma, taşıma, depolama, fiş, fatura, makbuz gibi belgeli ürünlere ait olan bütün kayıtların tutulması
• Tanımlanmış tüm kritik kontrol süreçlerinin uygulamasını tarif eden dokümante edilmiş prosedürlerin oluşturulması gerekmektedir.
• Giren malların hangi kaynaktan ve ne miktarlarda geldiğini gösteren ve hangi miktarlarda ve sayıda mamulün üretildiğini gösteren tam ve doğru üretim kayıtları tutulması ve saklanması gerekmektedir.

Eğitim

Sistemin etkin bir şekilde çalışmasının sağlanabilmesi için tüm personelin gerekli sistem eğitimlerini almış olması gerekmektedir.

• CoC yönetim sisteminin uygulanması ve sürekliliğinin sağlanması için sorumlu ve yetkilendirilmiş bir yönetim temsilcisinin tanımlanmış olması gerekmektedir.
• Bütün çalışanların CoC sistemi içerisindeki sorumluluklarının bilincinde olması gerekmektedir. Bu görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli tüm eğitimleri almış olmaları gerekir.
• Mevcut eğitim ve personel bilgilerinin ve tecrübelerinin yer aldığı kayıtları oluşturulmalı, ilgili operasyonlarda kalifiye elemanlarını çalıştığı personel kayıtlar ve verilen eğitimlerle gösterilebilmeli ve ilave eğitim ihtiyacı belli bir periyot dahilinde tespit edilmeli.